BEŞBARMAK DAĞLARININ YAKIŞIKLI ÇOBANI ENDYMİON
Gümüş gibi parlayan dolunay, aydınllatırken bütün yeryüzünü, güzel ayın etrafında yıldızlar, saklıyor yeniden parlak yüzlerini, sarsıyor aşk yüreği mi, dağlarda meşereli saran bir rüzgar gibi.
Endiymion efsanesinin birden fazla anlatımı var. İlk bakışta aralarında bir fark görülmese de bazı ayrıntılar anlatımların değişik kültürel ve toplumsal gelişmelere denk düştüğünü düşündürüyor.
Azra Erhat'ın ‘Mavi Yolculuk' kitabında anlattığı efsanede Endiymion, Beşparmak dağlarında yaşayan, kavalından başka hiçbir şeyi olmayan, çok yakışıklı bir çobandır.
Gündüzleri kavalını çalar, sürülerini dağ tepe otlatır,Gece olunca bir ağacın altında yada kovuğunda uyur. Pek insan içine girmezmiş. Kente yaşıyanlar ise Endymion'u tanımazlar.
Selene ise ‘'AY Tanrıçası''dır.Ay o zamanın insanının gözünde henüz (aydede) değildir.
İki atın çektiği gümüşten bir araba içinde geceleri gök yüzünde dolaşan çok güzel bir kadındır.
Başının üzerinde gümüşten bir ay vardır.Onunla birlikte ‘'gümüş ay''da gök yüzünde dolaşır.
İnsanların görebildiği onun başının üzerindeki bu aydır.
Selene gökyüzünde gümüşi ışıklar saçarak, ışıklarıyla ve güzelliğiyle parıldattığı yer yüzünü seyrederek dolaşırken yolu Latmos dağlarına düşer. Bir kovukta sere serpe uyuyan yakışıklı Endymion'a ilişir gözü. Görüş o görüş.Vurulur Endymion'a. Aşkmı bu hemde nasıl bir aşk.
Hemen iner yanına. Doya doya seryreder onu. Zamanı unutur. Kız kardeşi gül yüzlü şafak tanrısı Eous'un, altından arabasıyla erkek kardeşi güneş tanrısı Helios'a gökyüzünün kapılarına açıp dünyayı yeni güne başlamak için Doğuya doğru yola çıktığına zor fark eder. Kendisini güçlülükle gecenin karanlıklarına zor atar. O gece Latmos'un eteklerinde Başka türlü parlar.
Selene ertesi geceyi zor eder. O ve ondan sonra her gece Endymion'un yanına iner. Onu ışıklarıyla sarar. Her öpüşünde gövdeleri aydınlanır efsaneye göre. Aşk bu. Niye olmasın?
Endymion olan bitenin farkında değildir. Sadece rüyasında çok güzel bir kadın yanına gelir ve kadına aşık olur.
Bundan sonra işler karışıyor.
Endymion hep düş gördüğünü mü sanıyor; yoksa Selene ile gerçek bir aşkı da yaşıyormu ? Burası pek belli değil. Efsanenin başka anlatımında 50 kız çocuğu doğurur.
Kuşkusuz bir tanrıca sevgisi uyurken de bu işi becerebilir.Ancak söylencenin sırf düşsel bir sevişmeye bırakılmayıp bol miktarda çocuğun, hem de kız çocuğun doğuşuyla sürdürülmesi sevişmenin''gerçek'' kazandığını, Endymion,un uyanarak Selene'yi gördüğünü, onu tanıdığına düşündürüyor.Selene'nin yüreğine bir kor parçası düşer yakar onu derinden derinden;
 Sevgilisi Endymion'un yaşlanacağı, çirkinleşeceği ve öleceği korkusu düşer. Nede olsa Selene bir ölümsüzdür. Kız kardeşi şafak tanrıçası Eos'un başına benzer bir durum gelmiştir. Eos'da ölümlüye aşık olmuş, baş tanrı Zeus'dan sevgilisinin ölümsüz kılmasına istemiş. Zeus isteği kabul edince Eos önce sevinmiş, bir süre sonra dehşet içinde sevgilisinin yaşlanmaya başladığına görmüş. Ölümsüzlük isterken aynı zamanda gençlik de dilemeye unutmuş. Gözlerinin önünde yaşlanan ve bunayan sevgilisine terk etmiş, kendisine yeni bir aşk bulmuştur. Aşksız olmaz. Selene adı çapkın tanrıçaya çıkan kız kardeşinin hatasına tekrarlamaz. Ve Endymion'u hep genç ve yakışıklı kalacağı sonsuz bir uykuya yatırır. Başka bir anlatımda Selene, Endiymion'u uyutmasını büyük tanrı Zeus'tan ister.Her gece onun yanına gelir, ışıklarıyla onu sarar. Böylece Selene'nin sonsuza uzayan aşkıyla Latmos'un denizi, daha sonra Bafa Gölü, sonsuza kadar dünyanın hiçbir yerinde görülmeyen parıltılar saçar.
Selene sevgilisini neden hem genç hem ölümsüz kılmadı?
Tanrıların işlerine pek akıl sır ermez denilebilir ama bu söylencenin yüklendiği anlam bakımından, biraz sabredilirse görülecektir, böyle olması gerekmektedir.Öyküyü ilginç kılanda budur.
Endymion ile Selene'nin her gece yenilenen ve sürüp giden aşkları öteki tanrıların dikatini çeker. Dedikodular başlar. Kimisi Selene'yi kıskanır. Kimisi onlara imrenir. Zeus yakışklı Endymion'a ödül vermek ister. Dile benden ne dilersen deyince Endiymion'da sevgilisini kensdisine güzel görsün diye sonsuz bir uyku ister. Endiymion'un sevgilisini uyanıkken de gördüğünü ve olup biteni bildiği akla getiriyor.Tabii gördüğü güzel düşlerin sonsuza kadar sürmesi için uyutulmayı istemiş olabilir.Anlatımda Endymion bunu kendisi için değil sevgi için istediği vurgulanıyor.
|
|
Hala Beşparmak Dağlarında uyuduğuna
inanılan Çoban Endymion ve Ay Tanriçası Selene |
|
